خدماتـی کـه رایانـش ابـری ارائـه می دهـد شـامل سـه دسـته ی نرم افـزار به عنـوان سـرویس، بسـتر به عنوان سـرویس و زیرسـاخت به عنوان سـرویس اسـت که در ادامه
هـر کـدام از آنهـا مورد بررسـی قـرار می گیرند.
1-1 نرم افزار به عنوان سرویس (SaaS)
ایـن سـرویس بنا بـه درخواسـت کاربر، به صورتـی ارائه می شـود که پردازشـی منفرد از یـک نرم افـزار در محیـط ابـر اجـرا می شـود و می توانـد همزمـان بـه چندیـن کاربر نهایـی سـرویس دهی کنـد. بـه کمـک این سـرویس دیگـر نیازی بـه نصـب نرم افزار روی رایانـه ی مشـتری نیسـت و باعـث تسـهیل در پشـتیبانی می شـود؛ زیـرا نرم افزار تنهـا روی یـک سـرویس دهنده ی مرکـزی نصـب شـده و توسـط آن اداره می شـود. جهـت به روزرسـانی نرم افـزار نیـز، تنهـا نرم افـزار سـرویس دهنده نیـاز بـه ارتقـا دارد. بزرگتریـن مزیـت ایـن سـرویس، دسترسـی همیشـگی کاربـر بـه نرم افـزار در هـر نقطـه، به وسـیله ی بسـتر اینترنت اسـت.
CRM وGoogle Docs، Online Photoshop،Sales force را می تـوان مثال های خوبی از این شـیوه دانست.
2-1 بستر به عنوان سرویس (PaaS)بـه یـاری این سـرویس مشـتری ایـن امـکان را دارد که نرم افـزار خریداری شـده و یا سـاخته شـده توسـط خود را، روی بسـتر ابری قرار دهد و آن را کنترل و تسـت کرده یـا تغییـر دهـد. همچنیـن شـرکت های ارائه دهنـده ی این سـرویس، کیت توسـعه ی نرم افـزار را جهـت ایجـاد بسـتر مناسـب بـرای برنامه نویسـی در اختیـار مشـتری قـرار می دهنـد. در ایـن حالـت تنهـا محدودیـت مشـتری عدم نظـارت بر زیرسـاخت زیریـن شـبکه یـا سـرویس دهنده ها اسـت. به وسـیله ی ایـن سـرویس دیگـر نیـازی بـه خریـداری سـرویس دهنده ی اختصاصـی و گران قیمـت نیسـت. شـرکت گـوگل بـا سـرویس App Engine نمونـه ای از ایـن خدمـات را عرضـه می کنـد. همچنیـن مایکروسـافت نیـز اخیـراً Azure Platform را به عنـوان بسـتری بـرای رایانش ابری معرفـی کرده اسـت.
3-1 زیرساخت به عنوان سرویس (IaaS)
ایـن سـرویس بـا فراهـم کـردن تـوان پردازشـی، شـبکه ها، فضـای ذخیره سـازی و منابـع پایـه ای رایانشـی، نیاز مشـتری را بـه خرید سـخت افزار و تجهیـزات گوناگون شـبکه از میـان می بـرد. بدیـن صـورت کـه کاربـر قـادر اسـت سیسـتم عامل یـا نرم افزارهـای مـورد نظـر خـود را در زیرسـاخت ابـر قـرار داده پـردازش و یـا از آن ها اسـتفاده کنـد. بایـد یـادآور شـد کـه در ایـن سـرویس کاربر کنترل بیشـتری نسـبت بـه زیرسـاخت دارد. یکـی از معروف تریـن انواع این سـرویس، خدمـات رایانش ابری EC2 شـرکت آمازون اسـت.
2. مدل های پیادهسازی رایانش ابری
انـواع روش هـای پیاده سـازی رایانـش ابـری را می تـوان بـه سـه مدل اصلی تقسـیم کـرد؛ ابـر عمومـی، ابـر خصوصی و ابـر آمیخته. البته گاهـی مدلی به نـام ابر گروهی نیـز در این دسـته بندی قـرار می گیرد کـه کاربرد بسـیار کمی دارد. در شـکل نمودار، انـواع ابر در پردازش ابری ترسـم شـده اسـت.
1-2 ابر عمومی (Public Cloud)
نخسـت بـه شـرح مدل ابـر عمومی می پردازیـم. این مدل سـاختار اصلی و اسـتاندارد اولیـه ی رایانـش ابـری اسـت کـه بـر مبنـای آن عرضـه کننـده ی خدمـات از طریق اینترنـت، منابـع و سـرویس های مختلـف را بـرای عمـوم کاربـران تـدارک دیـده و بـه میـزان نیـاز و تقاضـا، هزینـه ی لازم را از مشـتریان دریافـت می کنـد. واضـح اسـت کـه مدیریـت و امنیـت ابـر عمومـی بـر عهـده ی شـرکت میزبـان ابـر اسـت. AmazonEC2 و IBMBlueCloud نمونه هایـی از ابـر عمومـی هسـتند.
2-2 ابر خصوصی (Private Cloud)
نقطـه ی مقابـل ابـر عمومـی، ابر خصوصی اسـت کـه جهـت اسـتفاده ی داخلی یک سـازمان بـه وجـود می آید و توسـط همان سـازمان مدیریت می شـود. مزیـت ابرهای خصوصـی این اسـت کـه با توجه بـه قرارگیـری تجهیـزات درون مرزهای سـازمان، امـکان کنتـرل بیشـتر روی تمـام سـطوح پیادهسـازی ابر فراهـم می شـود و در نتیجه از امنیـت بیشـتری نیـز برخـوردار خواهد بـود. البته به رهگیـری از ابـر خصوصی، باعث افزایش هزینه ها نسـبت به اسـتفاده از ابر عمومی اسـت، چراکه نیازمند سـرمایهگذاری سـختافزاری و اسـتخدام نیروهـای متخصـص جهت نگهداری ابر اسـت. راهـکار برونرفـت بـرای ایـن مشـکات به کارگیری از ابـر خصوصی مجازی اسـت کـه بـه کمک شـبکه های خصوصی مجازی با بسـتر ،IPsecقسـمتی از زیرسـاخت یـک ابـر عمومی برای اسـتفاده ی سـازمانی خصوصی کنار گذارده می شـود. شـرکت آمـازون، سـرویس AmazonVPCرا بـه همیـن منظور ارائه کرده اسـت.
مزایای ابر خصوصی
- کنترل بیشتر بر روی منابع
- هزینه و صرفهجویی در انرژی
- امنیت بالا به همراه حفظ حریم خصوصی
- بهبود عملکرد سخت افزارها
- انعطافپذیری بالا
- اشتراکگذاری منابع سختافزاری
3-2 ابر ترکیبی (Hybrid Cloud)
مـدل پرکاربـرد و معمـول دیگـر، ابـر ترکیبـی اسـت. سـاختاری کـه به سـازمان این امـکان را می دهـد کـه از بعضـی خدمـات ابـر عمومـی در کنـار مدیریت خدمـات ابر خصوصـی خویـش اسـتفاده کنـد. مزیـت اسـتفاده از ابـر ترکیبـی انعطافپذیـری آن اسـت. بدیـن صـورت که در مواقـع نیاز می تـوان میزان اسـتفاده از منابـع ابر عمومی و ابـر خصوصـی را تغییـر داد. به عنـوان مثـال جهـت آرشـیو غیرضـروری سـازمان می تـوان از فضـای ذخیره سـازی ابـر عمومی اسـتفاده کـرد و اطاعات مهم تـر را در ابـر خصوصـی ذخیـره سـاخت و یا در زمـان افزایش حجـم کاری، بعضـی پردازش ها را در ابـر عمومـی و بعضـی را در ابـر خصوصـی انجام داد.
مزایای ابر ترکیبی
- امنیت بسیار بالا در برابر از میان رفتن اطاعات
- تعیین دسترسی کاربران به اطاعات درونسازمانی و خارج از سازمان
- افزایش کیفیت ارائه سرویس
- هزینه راه اندازی پایینتر از ابر خصوصی
- قابلیت ترکیب چندین سرویس اینترنتی و ابری
